".. หนังสือเล่มนี้ถือกำเนิดมา ด้วยอยากจะบันทึกเรื่องราวที่มีอยู่ในผืนดินที่ให้กำเนิด ให้ผู้คนทั่วไปได้รับรู้ผ่านการทำงานของคนกลุ่มเล็กๆ ที่หวังเพียงจะคลี่คลายเรื่องบางเรื่องในอดีตให้คนลำปางได้ภาคภูมิกับบางเสี้ยวบางตอนของตน เพื่อก้าวเดินต่ออย่างมีทิศทางและมีที่มาที่ไป .."
แต่สำหรับ “กาดกองต้า ย่านเก่าเล่าเรื่องเมืองลำปาง” เล่มนี้ ไม่ได้มีเพียงเรื่องการท่องเที่ยว แต่ยังมีข้อมูลเมื่ออดีตให้ผู้อ่านได้ศึกษา
“กาดกองต้า ย่านเก่าเล่าเรื่องเมืองลำปาง” มีกิติศักดิ์ เฮงษฎักุล เป็นผู้เขียนและบรรณาธิการ ได้สงวน สีธรรมใจ และศิริณา ปัญญาธีรภาพ เป็นช่างภาพ
พิมพ์ครั้งแรก เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2552 โดยโรงพิมพ์ มติชน ปากเกร็ด ราคา 200 บาท มีบริษัท งานดี เป็นผู้จัดจำหน่าย
บรรณาธิการหนังสือเล่มนี้ เขียนบอกเล่าไว้ในคำนำ “กาดกองต้า ย่านเก่าเล่าเรื่องเมืองลำปาง” ว่า หนังสือเล่มนี้ถือกำเนิดมา ด้วยอยากจะบันทึกเรื่องราวที่มีอยู่ในผืนดินที่ให้กำเนิด ให้ผู้คนทั่วไปได้รับรู้
“ผ่านการทำงานของคนกลุ่มเล็กๆ ที่หวังเพียงจะคลี่คลายเรื่องบางเรื่องในอดีตให้คนลำปางได้ภาคภูมิกับบางเสี้ยวบางตอนของตน เพื่อก้าวเดินต่ออย่างมีทิศทางและมีที่มาที่ไป”
เนื้อหาของหนังสือเล่มนี้จึงประกอบด้วยเรื่องราวของตลาดกองต้า หรือที่เรียกกันว่า ตลาดจีน ตั้งแต่อดีต ทั้งเรื่องราวของผู้คน ซึ่งเข้ามาตั้งรกรากเป็นกลุ่มแรกๆ ทั้งชาวจีน ชาวพม่า และชาวตะวันตก
เรื่องราวของแม่น้ำวัง เส้นทางการค้าระหว่างลำปางสู่กรุงเทพฯ ซึ่งมีส่วนสำคัญทำให้เกิดตลาดแห่งนี้ขึ้น
ภาพของอาคารเก่าแก่หลายแห่งในย่านนี้ ที่แต่ละหลังจะมีสถาปัตยกรรมแบบต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรือนปั้นหยา เรือนมะนิลา เรือนขนมปังขิง และตึกฝรั่ง รวมทั้งศาสนสถานในบริเวณนี้
หนังสือเล่มนี้ยังเสมือนบันทึกปากคำของคนรุ่นเก่า ในบทหนึ่งของเล่มนี้ จะมีผู้เฒ่ามาเล่าเรื่องของตลาดจีนในความทรงจำ
ก่อนจะปิดท้ายด้วย “ภาพจริงวันนี้ของย่านการค้าหลงยุค” ที่มีกิจกรรมมากมาย อาทิ ร้านอาหารหลากหลาย เกสต์เฮ้าส์ ร้านขายของที่ระลึก
ผู้อ่านท่านใดที่สนใจในเรื่องราวในอดีตของสถานที่แห่งหนึ่ง ที่ยังมีลมหายใจต่อเนื่องมาให้เราได้เห็นจนถึงปัจจุบัน ก็ไม่ควรพลาดที่จะหา “กาดกองต้า ย่านเก่าเล่าเรื่องเมืองลำปาง” มาอ่าน
และก็หวังว่า จะมีหนังสือลักษณะนี้ ซึ่งร่วมกันทำโดยลูกหลานของพื้นที่นั้น ออกมาอีกหลายๆพื้นที่..
--------------------------------
หมายเหตุ - ตีพิมพ์ครั้งแรก ใน คอลัมน์ รหัสหนังสือ หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับวันอาทิตย์ที่ ๒๘ มีนาคม ๒๕๕๓
