".. เขียนจากมุมของนักแต่งเพลง ซึ่งมองเรื่องการเมือง สังคม และวัฒนธรรมผ่านดนตรี และจากความเชื่อที่ว่าดนตรีไม่เคยแยกตัวอยู่โดดๆจากส่วนอื่นๆ .."
มีหลายครั้งทีเดียวที่เราพบว่า ทุกสิ่งในโลกใบนี้เกี่ยวพันกันไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ไม่มีสิ่งใดที่แยกตัวอยู่อย่างโดดเดี่ยวได้
ใครจะไปคิดว่าการเมืองกับการแสดงภาพยนตร์จะเข้ากันได้
ถึงขั้นว่านักแสดงผู้โด่งดังหลายคนจะผันตัวเองมาเป็นนักการเมือง ซึ่งสร้างความชื่นชอบให้แก่ประชาชน
หรือแม้แต่เรื่องของดนตรี บางครั้งก็เข้ามาเกี่ยวพันกับเรื่องของการเมือง
“ดนตรี พื้นที่ เวลา” หนังสืออีกเล่มหนึ่งที่เขียนถึงความเกี่ยวข้องกันของดนตรีและการเมือง พิมพ์ครั้งแรก เมื่อเดือนธันวาคม 2553 โดยสำนักพิมพ์โอเพ่นบุ๊กส์ มี “สินีนาถ เศรษฐพิศาล” เป็นบรรณาธิการ
หนังสือเล่มนี้ มี “อติภพ ภัทรเดชไพศาล” อาจารย์ประจำวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นผู้เขียน
เขาเขียนจากมุมของนักแต่งเพลง ซึ่งมองเรื่องการเมือง สังคม และวัฒนธรรมผ่านดนตรี และจากความเชื่อที่ว่าดนตรีไม่เคยแยกตัวอยู่โดดๆจากส่วนอื่นๆ
แต่ในทางตรงกันข้าม ดนตรีกลับมีปฏิสัมพันธ์ เคลื่อนไหวสอดคล้องไปกับสภาพสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง อย่างไม่เคยหยุดนิ่ง
“ดนตรี พื้นที่ เวลา” ระบุว่า ภาพจำลองของสังคมไทยสะท้อนออกมาอย่างชัดเจนที่สุดในแวดวงดนตรีไทย (ส่วนใหญ่) ที่เต็มไปด้วยความศักดิ์สิทธิ์ ขรึมขลัง และครอบงำลูกศิษย์เอาไว้ด้วยอำนาจที่มองไม่เห็น
ส่งผลให้นักเรียนไม่กล้าคิดสิ่งใหม่หรือแต่งเพลงใหม่ เพราะเกรงว่าจะกลายเป็นการออก “นอกครู” ซึ่งภาพจำลองแบบนี้ทำให้เห็นภาพการศึกษาไทยได้ชัดเจนยิ่งขึ้น และยังเชื่อมโยงไปถึงเรื่องการครอบงำอย่างเบ็ดเสร็จ อันมีรากฐานมาจากลัทธิอาณานิคม ที่เน้นการปกครองแบบรวมศูนย์ ไม่เปิดโอกาสให้ท้องถิ่นได้แสดงตัวตนออกมา
ส่งผลให้เกิดการสร้าง “ความเป็นไทย” แบบที่มีศูนย์กลางอยู่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาเท่านั้น
ยังมีเรื่องราวอันน่าอ่านอีกหลายเรื่องในหนังสือเล่มนี้ เช่น เพลงประวัติศาสตร์ยุคเสียดินแดน “เขาพระวิหาร”
หรือบทที่เขียนถึงเพลงสดุดีทหารฉบับของฟักกลิ้ง ฮีโร่ ซึ่ง อ.อติภพมองว่าเป็นเพียงความโรแมนติคไร้เดียงสา
ส่วนรายละเลียดนั้นจะเป็นอย่างไร หาอ่านกันได้ใน “ดนตรี พื้นที่ เวลา”..
---------------------------
หมายเหตุ
- ตีพิมพ์ครั้งแรก ใน คอลัมน์ รหัสหนังสือ หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับวันอาทิตย์ที ๘ พฤษภาคม ๒๕๕๔
- ตีพิมพ์เป็นตอนสุดท้ายในหนังสือพิมพ์มติชนรายวัน รวมทั้งสิ้น ๒๑๙ ตอน จากหนังสือ ๒๑๗ เล่ม
