“.. หนังสือ ฟรอยด์และพัฒนาการของจิตวิเคราะห์ : จากความฝันสู่ทฤษฎีสังคม เป็นความพยายามที่จะนำเสนอทฤษฎีจิตวิเคราะห์ของฟรอยด์ในรูปแบบที่เป็นทฤษฎีสังคม ..”
“ฟรอยด์และพัฒนาการของจิตวิเคราะห์ : จากความฝันสู่ทฤษฎีสังคม” หนังสือเกี่ยวกับ ซิกมันด์ ฟรอยด์ นักจิตวิทยา ชาวออสเตรีย ที่ไม่ได้พูดถึงแต่เรื่องทฤษฎีจิตวิเคราะห์
หนังสือเล่มนี้ได้รับรางวัลขั้นดี ในปี 2532 จากโครงการส่งเสริมการสร้างตำรา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มี “ยศ สันตสมบัติ” ศาสตราจารย์ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นผู้เขียน
สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นผู้พิมพ์ พิมพ์ครั้งแรกเมื่อเดือนกรกฎาคม 2532 ขายดีจนต้องพิมพ์ต่อเนื่องจนถึงครั้งที่ 4 เมื่อเดือนมิถุนายน 2550
อ.ยศเขียนไว้ในบทนำ เสมือนเป็นรหัสของหนังสือเล่มนี้ว่า “หนังสือ ฟรอยด์และพัฒนาการของจิตวิเคราะห์ : จากความฝันสู่ทฤษฎีสังคม เป็นความพยายามที่จะนำเสนอทฤษฎีจิตวิเคราะห์ของฟรอยด์ในรูปแบบที่เป็นทฤษฎีสังคม”
“หนังสือเล่มนี้เสนอว่า นับตั้งแต่ฟรอยด์เขียนการแปลความฝันเสร็จสิ้นลงเมื่อปี 2442 เป็นต้นมา งานเขียนสำคัญๆของฟรอยด์แทบทุกชิ้นล้วนแล้วแต่เป็นความพยายามของฟรอยด์ที่ได้นำเอาทฤษฎีจิตวิเคราะห์มาเป็นพื้นฐานในการสร้างทฤษฎีสังคม เพื่ออธิบายลักษณะ ปรากฏการณ์ และพัฒนาการทางสังคม วัฒนธรรมในแง่มุมที่แตกต่างกันออกไป”
เนื้อหาภายในมีทั้งชีวิตและผลงานของฟรอยด์ เรื่องราวของจิตวิเคราะห์ และทฤษฎีสังคม ซึ่งต่างจากทฤษฎีทางสังคมอื่นๆโดยสิ้นเชิง เพราะเป็นทฤษฎีที่ว่าด้วยอารมณ์และอิทธิพลของอารมณ์ที่มีผลกระทบต่อพฤติกรรมของมนุษย์ โดยแบ่งได้ 2 ระดับ คือ ระดับวัฒนธรรมและโครงสร้างทางสังคม โดยในระดับโครงสร้างทางสังคมเป็นการศึกษาความสัมพันธ์ทางอำนาจ หรือความสัมพันธ์ทางสังคมระหว่างบุคคลและกลุ่ม รวมทั้งการศึกษาความรุนแรงในสังคม
ยังมีเรื่องราวของอารยธรรมและความปรารถนา จาค ลากอง และเฟนิมิสม์ และบทสรุปว่าด้วยจิตวิเคราะห์กับการเมือง ซึ่งนักทฤษฎีมาร์กซิสม์ประณามว่าเป็นศาสตร์แห่งชนชั้นกระฎุมพี ในขณะที่หนังสือเล่มนี้ได้มองว่าเป็นความเข้าใจที่ผิดพลาดในการมองจิตวิเคราะห์ในฐานะที่เป็นทฤษฎีทางจิตวิทยา ไม่ใช่ทฤษฎีทางสังคม
ส่วน “จิตวิเคราะห์” จะมีความสำคัญในแง่มุมการเมืองอย่างไร ก็ลองหา “ฟรอยด์และพัฒนาการของจิตวิเคราะห์ : จากความฝันสู่ทฤษฎีสังคม” มาอ่านกันได้..
-------------------------------
หมายเหตุ - ตีพิมพ์ครั้งแรก ใน คอลัมน์ รหัสหนังสือ หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับวันอาทิตย์ที่ ๒๔ ตุลาคม ๒๕๕๓
